ΠΕΙΣΜΑΤΙΚΑ...

 

«Μα γιατί επιμένεις;». Πόσες  φορές δεν θέσαμε το ερώτημα αυτό στον εαυτό μας, στα παιδιά μας, σε όσους βρίσκονται κοντά μας όταν βλέπουμε μία συμπεριφορά ή μία ιδέα να μην επιτρέπουν την απαγκίστρωση, το νέο ξεκίνημα, την έξοδο από μία παγίδα ζωής; 

Βέβαια, το πείσμα δεν είναι πάντοτε κακό. Ο πεισματάρης άνθρωπος, όταν βάζει κάποιον καλό στόχο και δίνει όλες του τις δυνάμεις για να τον πετύχει, έχει πολλές πιθανότητες να χαρεί. Το πείσμα λειτουργεί παραγωγικά. το πείσμα αποκαλύπτει δυνατότητες που υπάρχουν εντός μας και που δεν τις γνωρίζουμε σε όλες τους τις εκφάνσεις. Το πείσμα γίνεται παράδειγμα. Μας οδηγεί στην αλήθεια για το ποιοι μπορούμε να είμαστε και όχι μόνο ποιοι φαίνεται ότι είμαστε.

Υπάρχει όμως και το κουραστικό, το κάποτε καταστροφικό πείσμα. Είναι αυτό ενός εγωκεντρισμού που γίνεται από την μία θυμός και από την άλλη εσωστρέφεια. Ο θυμός είναι ένδειξη ότι θέλουμε να ικανοποιήσουμε επιθυμίες, χωρίς να εξετάσουμε αν μπορούμε και αν μας ταιριάζουν. 

Το πείσμα γίνεται συσσώρευση θυμού σε μία παρορμητική και επίμονη ενασχόληση με την επιθυμία, ώσπου ο άνθρωπος να μη λογαριάζει ούτε τους άλλους ούτε ποιος είναι. Έτσι ο άνθρωπος γίνεται και εσωστρεφής. Η εμμονή στην επιθυμία ή την ιδέα τον αυτοαπορροφά. Θέλει να αποδείξει ότι μπορεί και δεν λογαριάζει ούτε το αν αξίζει ούτε το αν πρέπει. Συχνά δεν λογαριάζει ούτε τους άλλους. Ο πεισματάρης έχει κέντρο μόνο το «εγώ» του. Έτσι δεν ακούει κανέναν. Και λειτουργεί και αυτοκαταστροφικά και δυσκολεύει τη ζωή των άλλων.

ΠΩΣ ΝΑ ΜΗ ΛΥΠΗΘΕΙΣ ΟΤΑΝ ΣΤΕΡΗΘΕΙΣ ΕΚΕΙΝΟ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΣ;

 

«Εκείνος που έχει προσπάθεια, προσκόλληση σε ό,τι αγαπά, δεν έχει λυτρωθεί ακόμη από την λύπη. Διότι πώς να μη λυπηθεί, όταν στερηθεί εκείνο που αγαπά;» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος). Οι άνθρωποι έχουμε στην ζωή μας ένα αίσθημα ιδιοκτησίας. Από το θέλημά μας, μέχρι τα αγαθά μας.  Από τα δικαιώματά μας, μέχρι εκείνα που μας αρέσουν. Από το σώμα μας, μέχρι και το σώμα του άλλου. Μετράμε την ευτυχία μας με βάση τι μας ανήκει, σε τι από τα αγαθά του κόσμου μπορούμε να μετέχουμε, καθιστώντας τα μέσα σκοπό. Συχνά μας αρκεί η δυνατότητα να έχουμε πρόσβαση στην πληροφορία, να μην είμαστε ανενημέρωτοι, όχι πάντα για τα σοβαρά και σπουδαία.  Θεωρούμε όμως ότι ο κόσμος μας ανήκει και ότι η ζωή είναι δική μας.

               Το αίσθημα ιδιοκτησίας δένεται συχνά με την αγάπη. Επειδή αγαπούμε, θεωρούμε πως ο άλλος έχει υποχρέωση να είναι δικός μας, να μας ανήκει. Σκεφτόμαστε συναισθηματικά. Αφού εγώ δίνω τα πάντα, σημαίνει ότι έχω δώσει την ελευθερία μου στον άλλο. Επομένως κι εκείνος αυτό καλείται να κάνει. Να εκτιμήσει την αγάπη που του προσφέρω και να μην σκεφτεί ότι μπορεί να φύγει από κοντά μας. Η ιδιοκτησία γίνεται απαίτηση αποκλειστικότητας. Κι αυτό περνά και στα παιδιά μας. Δεν τα μεγαλώνουμε για να είναι ελεύθερα και να προχωρήσουν με βάση τους δικούς τους στόχους. Ασυναίσθητα, από αγάπη υπερπροστατευτική, παραμένουν πάντοτε οι υπάρξεις που μας έχουν ανάγκη. Έτσι θέλουμε να τα ελέγχουμε και χρησιμοποιούμε κάθε τρόπο: την πειθώ, αλλά και την χειριστικότητα. Τον τονισμό ότι κανείς δεν τα αγαπά όπως εμείς, που προφανώς έχει και ψήγματα αλήθειας, αλλά δεν μπορεί να παρατείνεται στον χρόνο. Την εκμετάλλευση της θέσης μας έναντί τους, κυρίως την οικονομική μας δύναμη. Κάποτε και ένα αίσθημα ασφάλειας που είναι φυσικό να προσφέρουμε, αν και όλα δένονται στον μανδύα της συνήθειας που σκεπάζει την όρεξη του ανθρώπου να χτίσει κάτι καινούργιο, να ενηλικιωθεί αυθεντικά, να παραιτηθεί από ό,τι αισθάνεται βέβαιο.  

Μία άλλη θεώρηση με αφορμή την επικαιρότητα.

 

Πολλοί μιλάνε για τον φασισμό αυτές τις ημέρες. Οι περισσότεροι τον καταδικάζουν και πολύ σωστά κάνουν. Σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα, οι φασιστικές νοοτροπίες και αντιλήψεις δεν έχουν θέση.
Όμως, ο φασισμός δυστυχώς υπάρχει παντού, σε όλους τους χώρους.
Όταν θες να περνά μόνο το δικό σου και περιορίζεις τα δικαιώματα των άλλων, είναι φασισμός.
Όταν δεν μπορείς να ακούσεις τον άλλο και να δεχτείς την άποψή του, νομίζοντας ότι μόνο εσύ έχεις δίκιο, είναι φασισμός.
Διακατέχεσαι από φασιστική νοοτροπία όταν σε μια συζήτηση δεν αφήνεις να ακουστεί η αντίθετη φωνή, αλλά μόνον οι φωνές που συμφωνούν με την δική σου άποψη.
Πολλές φορές γίνονται διάφορα συμβούλια και οι αποφάσεις είναι εκβιαστικές και κατευθυνόμενες, προκατασκευασμένες.

Αυτό δεν είναι φασισμός;

Φαινομενικά δηλαδή, τηρούνται με απόλυτη ακρίβεια κάποιες δημοκρατικές διαδικασίες, οι αποφάσεις όμως που παίρνονται δεν είναι δημοκρατικές.
Άρα, ο φασισμός είναι ένα θηρίο που υπάρχει παντού και μέσα στον καθένα μας, άσχετα αν δεν εκδηλώνεται πάντα.

Το ζητούμενο λοιπόν είναι, αυτό το αιμοβόρο θηρίο να το πολεμούμε κάθε στιγμή, ώστε να περιορίσουμε όσο γίνεται περισσότερο τη δύναμή του και να εξαφανίσουμε την κυριαρχία του στην κοινωνία που ζούμε.
Για τους δημοκρατικούς θεσμούς πρέπει να παλεύουμε καθημερινά ώστε όλες οι κερκόπορτες από τις οποίες μπορεί να εισχωρήσει ανα πάσα στιγμή ο φασισμός, να παραμένουν πάντα ερμητικά κλειστές.
Κανένα περιθώριο στις ακραίες συμπεριφορές, κανένα δικαίωμα στους εχθρούς της δημοκρατίας!
Στην Εκκλησία, τους δεχόμαστε όλους όταν μετανοούν. Στην δημοκρατία έχουν θέση μόνο όσοι σέβονται τις αρχές της και προσπαθούν να φέρονται στους άλλους με αγάπη και σεβασμό.

 

 π. Γεώργιος Τριαντάφυλλος

 

Διαδραστική έκθεση «Πέρασμα στο Φως» για την ιστορία του Αγίου Όρους.

 

Στις 16 Οκτωβρίου 2020 και για εννέα ημέρες ανοίγει τις πύλες της για το κοινό η ψηφιακή διαδραστική έκθεση «Πέρασμα στο Φως» που θα φιλοξενηθεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και θα παρουσιάσει για πρώτη φορά στην υπερχιλιετή ιστορία του Άθω ψηφιοποιημένους θησαυρούς από Ιερές Μονές του Αγίου Όρους.

Προσβάσιμοι πλέον με τη βοήθεια της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας, οι ιεροί αυτοί θησαυροί μαρτυρούν την Ορθόδοξη πολιτιστική παράδοση όπως αποτυπώνεται εδώ και αιώνες στο Άγιον Όρος, αναδεικνύοντας συγχρόνως το μήνυμα και τη σημασία της πνευματικότητας της Αθωνικής Πολιτείας για τον σύγχρονο κόσμο.

Παράλληλα, η έκθεση «Πέρασμα στο Φως» δίνει στους επισκέπτες τη μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουν τον καθημερινό βίο των πατέρων του Άθω.

Στην έκθεση «Πέρασμα στο Φως», το κοινό θα έρθει σε μία πρώτη επαφή με το μοναδικό έργο ψηφιοποίησης των κειμηλίων Ιερών Μονών του Αγίου Όρους «Αθωνική Ψηφιακή Κιβωτός».

Πρωτοβουλία και δημιούργημα της Ιεράς Κοινότητας Αγίου Όρους, η «Αθωνική Ψηφιακή Κιβωτός» φέρνει στο φως χιλιάδες ψηφιοποιημένα κειμήλια και αντικείμενα υψηλής πολιτιστικής αξίας, στοχεύοντας να καταστήσει την Παγκόσμια Κοινότητα κοινωνό του Ορθόδοξου Χριστιανικού Πολιτισμού.

Το μοναδικό έργο της «Αθωνικής Ψηφιακής Κιβωτού», που πραγματοποιήθηκε σε διάρκεια τεσσάρων ετών με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΣΠΑ 2014 - 2020) περιλαμβάνει σε ψηφιοποιημένη μορφή χειρόγραφους κώδικες, παλαίτυπα, έγγραφα, εξαίρετα έργα τέχνης, αντικείμενα ειδικών συλλογών, τρισδιάστατα μοντέλα μνημείων όπως ο σεπτός ναός του Πρωτάτου και η Τράπεζα της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου, ψηφιακές παρουσιάσεις Ιερών Μονών, ειδικές ψηφιακές εφαρμογές εκπαιδευτικού και ψυχοφελούς περιεχομένου.

ΜΗ ΣΤΡΑΦΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΙΣΩ

 

«Συ που ανέβηκες το σκαλοπάτι της αποταγής, μη στραφείς προς τα πίσω» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος). Πόσες φορές στην πορεία του γάμου και της οικογένειας μας πειράζει ο λογισμός για το αν έπρεπε να παντρευτούμε τον άνθρωπο που παντρευτήκαμε - ο νους μας γυρίζει σε άλλες αγάπες-, και πλάθουμε σενάρια για το αν θα ήμασταν πιο ευτυχισμένοι με άλλους ανθρώπους ή με άλλες επιλογές. Στην ανατροφή των παιδιών μας αναρωτιόμαστε αν κάναμε λάθη, αν έπρεπε να ακολουθήσουμε άλλη οδό αν δώσαμε τον χρόνο που θα έπρεπε, αν ακούσαμε τα παιδιά μας όσο έπρεπε, αν δείξαμε περισσότερη επιείκεια ή αυστηρότητα από ό,τι έπρεπε. Ανάλογοι είναι και οι προβληματισμοί για μία επαγγελματική επιλογή, για τον τρόπο διάθεσης των χρημάτων μας, για τις σπουδές μας, για γεγονότα στα οποία κληθήκαμε να πάρουμε αποφάσεις που είχαν συνέπειες. Και ο λογισμός μάς ταλαιπωρεί. 

            Στην πνευματική μας παράδοση διαβάζουμε την φράση:  «μη στραφείς προς τα πίσω». Δεν είναι προτροπή για αποφυγή της αυτοκριτικής. Είναι σύσταση να μη γυρίζει ο νους μας σε ό,τι δεν αλλάζει, σε ό,τι αφήσαμε, σε ό,τι ανήκει στο χτες. Είναι κλήση να υπερβούμε τον λογισμό που μας θλίβει για ό,τι έχει να κάνει με το μη αναστρέψιμο και απόφαση επιλογής να παλέψουμε με τις συνθήκες του καιρού μας, με το σήμερα και το αύριό μας. Η πίστη, όπως και η φιλοσοφία, είναι μία διαρκής μνήμη θανάτου, όχι ως αφορμή αγωνίας ή λύπης, αλλά ως αφύπνιση για ό,τι μπορούμε να κάνουμε. Είναι μία διαρκής υπόμνηση του Ποιον έχουμε ανάγκη για να μπορέσουμε να σταθούμε στις προκλήσεις της ζωής, Να διορθώσουμε τα λάθη που μπορούν να διορθωθούν. Να επιλέξουμε την αγάπη εκεί που κριτήριο ήταν μόνο ο εαυτός μας. Να δώσουμε και να μην αρκούμαστε στο να πάρουμε. 

            «Μη στραφείς προς τα πίσω». Είναι σπουδαίος ο δρόμος που είναι μπροστά μας. Αντί να κρίνουμε και να απορρίπτουμε τον άνθρωπό μας, να του ζητήσουμε μια καινούργια αρχή. Αντί να τρεφόμαστε από τις μνήμες των λαθών και των παθών μας, να ξυπνήσουμε και να διαλέξουμε τον αγώνα της μετάνοιας που δεν είναι αναδίφηση του χτες αλλά αρχή νέας ζωής. Και η έξοδος από το χτες να γίνει έμπρακτα. Ένα χαμόγελο εκπλήσσει. Ένα «συγγνώμη» από την καρδιά συγκινεί. Ένα «ευχαριστώ» ομορφαίνει την σχέση. Και κυρίως «ένα παλεύω και κάνω ό,τι μπορώ» αναμοχλεύει την πορεία της ζωής μας σε όλους τους τομείς.

Η Εκκλησία δεν ξεχνά ποτέ τα παιδιά και τους νέους. Τα Κατηχητικά αρχίζουν!

 

MHNYMA

Τοῦ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΘΗΝΩΝ & ΠΑΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ Β΄

Πρός τόν εὐσεβή λαό τῆς Ἀθήνας

Μέ τήν εὐκαιρία τῆς ἐνάρξεως τοῦ νέου κατηχητικοῦ ἔτους 2020-2021

Ἀγαπητά μου παιδιά,

Εἶναι ἀρκετός ὁ καιρός πού ἡ πατρίδα μας ἀλλά καί ὁλόκληρος ὁ πλανήτης μας ταλαιπωρήθηκε καί ἐξακολουθεῖ νά ταλαιπωρεῖται, μέ πρωτόγνωρο τρόπο, ἀπό τήν καταιγιστική θύελλα τῆς γνωστῆς πανδημίας τοῦ covid 19. Ἕνας ἀπειροελάχιστος καί ἀδιόρατος μικροοργανισμός ἔχει συνθλίψει τόν ἐγωισμό καί τήν αἴσθηση παντοδυναμίας τοῦ ἀνθρώπου. Προσευχόμεθα ἐνθέρμως οἱ διάκονοι τῆς ἐπιστήμης νά καταφέρουν σύντομα τήν ὑπερνίκησή του.

Ὁ κόσμος μας θρήνησε θύματα πολλά, δοκιμάσθηκαν οἱ ἀντοχές μας, προβληματισθήκαμε ὅλοι γιά τά πραγματικά ὅρια τῆς ὑπομονῆς μας. Ὅμως, ὡς ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας γνωρίζουμε ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστός εἶναι ὁ κύριος τῆς ἱστορίας καί τῆς ζωῆς μας. Ὡς ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας ἀγωνιοῦμε ἀλλά δέν ἀπογοητευόμεθα. Δίνουμε καθημερινά τόν ἀγώνα τῆς ζωῆς μέ πίστη, αἰσιοδοξία καί τήν ἐν Χριστῷ ἐλπίδα.

Ἡ κοινωνία μας προσπαθεῖ νά ξαναβρεῖ τούς κανονικούς ρυθμούς της. Τά παιδιά μας ἐπέστρεψαν στά σχολεῖα πού ἄνοιξαν, γιά νά ξαναγεμίσουν μέ χαρούμενες φωνές, νειάτα, χαμόγελα.

Τήν ἡμέρα τοῦ Ἁγιασμοῦ τῆς νέας σχολικῆς χρονιᾶς ἀπευθύνθηκα μέ πατρική ἀγάπη στά παιδιά μας καί τούς εἶπα:

«Ὅσο βαριά καί γκρίζα κι ἄν εἶναι ἡ ἀτμόσφαιρα γύρω σας, ἐσεῖς εἶστε ὁ καθαρός ὁρίζοντας, τό μέλλον καί ἡ ἐλπίδα. Κανείς δέν μπορεῖ νά σᾶς στερήσει τό δικαίωμα νά ὀνειρεύεστε, νά χαίρεστε τήν καθημερινότητα, νά ἐλπίζετε, νά χτίζετε τά ὁράματά σας.